Nowa ustawa o prawach konsumenta w pigułce: oto najważniejsze zmiany

25 grudnia 2014 r. w życie wejdzie nowa ustawa o prawach konsumenta. Głównym celem nowej ustawy jest ujednolicenie i doprecyzowanie przepisów dotyczących umów konsumenckich zawieranych w lokalu przedsiębiorstwa, poza lokalem przedsiębiorstwa oraz na odległość

Ustawa określa przede wszystkim obowiązki informacyjne przedsiębiorcy zawierającego umowę z konsumentem, zasady i tryb zawierania umów konsumenckich oraz wprowadza nowe zasady wykonywania prawa odstąpienia od umowy zawartej na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa.

Dodatkowym celem nowej ustawy jest uporządkowanie i zintegrowanie przepisów unijnej dyrektywy o sprzedaży konsumenckiej wdrożonej do polskiego porządku prawnego ustawą o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej. W tym zakresie zostanie uchylona dotychczasowa ustawa, a przepisy dotyczące reklamacji towaru przez konsumentów powrócą do kodeksu cywilnego.

Poniżej przedstawiamy naszym zdaniem najważniejsze zmiany, które wprowadza nowa ustawa o prawach konsumenta, wchodząca w życie 25 grudnia 2014 r.

1. Wydłużenie listy obowiązków informacyjnych, które obowiązany jest spełnić przedsiębiorca wobec konsumenta

Nowa ustawa o prawach konsumenta poszerza katalog informacji, które powinien przekazać przedsiębiorca konsumentowi przed zawarciem umowy. W przypadku umów zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa lub na odległość (np. w sklepie internetowym) takich podstawowych informacji będzie aż 21. To o 12 więcej niż jest ich obecnie.

Sprzedawca będzie musiał zadbać m.in. o informacje odnoszące się do: głównych cech rzeczy i usług; pełnego adresu pocztowego i innych danych umożliwiających nawiązanie kontaktu z przedsiębiorcą; łącznej cenie lub wynagrodzeniu wraz z podatkami, bądź sposób, w jaki obliczana będzie cena lub wynagrodzenie; kosztu środka porozumiewania się na odległość w celu zawarcia umowy; informacji o istniejącym prawie do odstąpienia od umowy, o jego braku oraz okolicznościach, w których konsument może je utracić; informacji o konieczności poniesienia przez konsumenta kosztu zwrotu rzeczy.

Pełna lista obowiązków informacyjnych została zawarta w ustawie, w szczególności w art. 8 i 12 nowej ustawy. Wszystkich przedsiębiorców zachęcamy do dokładnej lektury tych przepisów przed 25 grudnia 2014 r. i dostosowanie ich stron oraz regulaminów w tym zakresie.

Powyższe informacje, udzielone przed zawarciem umowy, będą jej integralną częścią umowy oraz ich treść nie będzie mogła zostać zmieniona, chyba że zgodzą się na to strony umowy.

2. Odstąpienie od umowy – dłuższy termin i więcej wyjątków

Nowa ustawa o prawach konsumenta wydłuża termin odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa i na odległość z obecnych 10 dni do 14 dni. Zmianie ulegnie także termin na odstąpienie od umowy w sytuacji, kiedy przedsiębiorca nie udzielił konsumentowi informacji o prawie odstąpienia od umowy: termin ten będzie upływał 12 miesięcy po upływie podstawowego terminu - 14 dni (obecnie maksymalny termin w takim wypadku to 3 miesiące).

Od 25 grudnia wydłużona zostanie również lista umów, w przypadku których nie będzie obowiązywało prawo odstąpienia od umowy. Obecnie lista taka liczy 7 przypadków, a od 25 grudnia liczba ta wzrośnie do 13. Na uwagę zasługuje przede wszystkim wyłączenie prawa odstąpienia od umowy w przypadku umów w których

• przedmiotem świadczenia jest rzecz nieprefabrykowana, wyprodukowana według specyfikacji konsumenta lub służąca zaspokojeniu jego zindywidualizowanych potrzeb;

• przedmiotem świadczenia jest rzecz dostarczana w zapieczętowanym opakowaniu, której po otwarciu opakowania nie można zwrócić ze względu na ochronę zdrowia lub ze względów higienicznych, jeżeli opakowanie zostało otwarte po dostarczeniu.

Szczególnie ten drugi wyjątek powinien ucieszyć przedsiębiorców sprzedających np. kosmetyki.

Na uwagę zasługuje również udostępnienie możliwości skorzystania z jednolitego formularza odstąpienia od umowy, którego wzór stanowi załącznik do ustawy. Z założenia ma to przyczynić się do redukcji kosztów związanych z odstąpieniem od umowy oraz z ograniczeniem kosztów wynikających z potencjalnych sporów na tym polu.

3. Rękojmia zastępuje niezgodność towaru z umową i wraca do Kodeksu cywilnego

Uwagę należy zwrócić również na liczne przepisy zmieniające się w Kodeksie cywilnym. Dotyczą one w szczególności dochodzenia roszczeń w związku z wadliwą rzeczą (rękojmia). Obecnie przepisy dotyczące reklamacji zawarte były w odrębnej ustawie o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego.

Jak pokazuje dotychczasowa praktyka instytucja niezgodności towaru z umową nigdy do końca się nie przyjęła i zarówno konsumenci, jak i przedsiębiorcy mieli problem z jej stosowaniem. Bardzo korzystnie należy ocenić jej zastąpienie rękojmią i powrót tej instytucji do Kodeksu cywilnego. Od 25 grudnia 2014 r. konsumentowi łatwiej będzie od razu zażądać zwrotu gotówki za towar i nie będzie musiał, tak jak do tej pory, często bezskutecznie żądać od sprzedawcy kolejnych napraw lub wymiany wadliwego towaru.

4. Dodatkowe obowiązki przy zawieraniu umów przez telefon

Ustawa o prawach konsumenta wprowadza spore zmiany dotyczące umów zawieranych przez telefon:

• przedsiębiorca kontaktujący się z konsumentem przez telefon w celu zawarcia umowy na odległość, ma obowiązek na początku rozmowy poinformować konsumenta o tym celu, a ponadto podać identyfikujące go dane oraz dane identyfikujące osobę, w imieniu której telefonuje;

• przedsiębiorca proponujący konsumentowi zawarcie umowy przez telefon, ma obowiązek potwierdzić treść proponowanej umowy utrwaloną na papierze lub innym trwałym nośniku. Oświadczenie konsumenta o zawarciu umowy jest skuteczne, jeżeli zostało utrwalone na papierze lub innym trwałym nośniku po otrzymaniu potwierdzenia od przedsiębiorcy.

Wprowadzenie tych przepisów może znacznie utrudnić zawarcie umowy przez telefon, a na pewno spowoduje, że zawarcie umowy przy użyciu wyłącznie samego telefonu będzie bardzo utrudnione, jeżeli nie niemożliwe – przedsiębiorca będzie miał obowiązek potwierdzić treść umowy oraz oświadczenia klienta na papierze lub na innym trwałym nośniku (np. mailowo).

Zmiany w ustawie: dla kogo korzystne?

Zmiany są dość rewolucyjne, aczkolwiek należy je ocenić jako korzystne zarówno dla konsumentów, jak i przedsiębiorców. Większość przepisów jest bardziej precyzyjna niż dotychczasowe, ustawa wprowadza także szereg ułatwień (np. wzór formularza i pouczenia o prawie odstąpienia od umowy). Korzystnie należy ocenić powrót kwestii reklamacji towaru do Kodeksu cywilnego.

Zdaniem ustawodawcy należy oczekiwać, iż wprowadzone będą miały wpływ na konkurencyjność gospodarki. Czy tak będzie w rzeczywistości? Czas pokaże, aczkolwiek jesteśmy pewni, że im szybciej przedsiębiorcy dostosują się do nowych przepisów, to będzie to bardziej korzystne zarówno dla konsumentów, jak i dla samych przedsiębiorców.

Autor: Rafał Bugajski, manager serwisów prawnych wyspecjalizowanych w prawie e-commerce - Prokonsumencki.pl i Prawoecommerce.pl.

Czytaj też:

Bazy danych osobowych - jak nie złamać prawa?

Content marketing dla start-upów

Klauzule niedozwolone w e-handlu

 

___ Wydrukuj

Formularz zgłaszania uwag